સ્તન કેન્સર નિવારણ

સ્તન કેન્સર વિશે સામાન્ય માહિતી

સ્તન કેન્સર એ એક રોગ છે જેમાં સ્તનના પેશીઓમાં જીવલેણ (કેન્સર) કોષો બને છે.

સ્તન લોબ્સ અને નળીઓથી બનેલું હોય છે. દરેક સ્તનમાં 15 થી 20 વિભાગો હોય છે જેને લોબ્સ કહેવાય છે, જેમાં લોબ્યુલ્સ નામના ઘણા નાના વિભાગો હોય છે. લોબ્યુલ્સ ડઝનેક નાના બલ્બમાં સમાપ્ત થાય છે જે દૂધ બનાવી શકે છે. લોબ્સ, લોબ્યુલ્સ અને બલ્બ પાતળા નળીઓ દ્વારા જોડાયેલા હોય છે જેને ડક્ટ્સ કહેવાય છે.

દરેક સ્તનમાં રક્તવાહિનીઓ અને લસિકાવાહિનીઓ પણ હોય છે. લસિકાવાહિનીઓ લસિકા નામનું લગભગ રંગહીન, પાણી જેવું પ્રવાહી વહન કરે છે. લસિકાવાહિનીઓ લસિકા ગાંઠો વચ્ચે લસિકા વહન કરે છે. લસિકા ગાંઠો નાના, બીન આકારના માળખાં છે જે લસિકા ફિલ્ટર કરે છે અને શ્વેત રક્તકણોનો સંગ્રહ કરે છે જે ચેપ અને રોગ સામે લડવામાં મદદ કરે છે. લસિકા ગાંઠોના જૂથો સ્તનની નજીક બગલમાં (હાથની નીચે), કોલરબોનની ઉપર અને છાતીમાં જોવા મળે છે.

અમેરિકન સ્ત્રીઓમાં સ્તન કેન્સર બીજા ક્રમનું સૌથી સામાન્ય કેન્સર છે.

યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં સ્ત્રીઓને ત્વચાના કેન્સર સિવાય અન્ય કોઈપણ પ્રકારના કેન્સર કરતાં સ્તન કેન્સર વધુ થાય છે. અમેરિકન સ્ત્રીઓમાં કેન્સરથી થતા મૃત્યુના કારણ તરીકે સ્તન કેન્સર ફેફસાના કેન્સર પછી બીજા ક્રમે છે. જોકે, 2007 અને 2016 વચ્ચે દર વર્ષે સ્તન કેન્સરથી થતા મૃત્યુમાં થોડો ઘટાડો થયો છે. પુરુષોમાં પણ સ્તન કેન્સર થાય છે, પરંતુ નવા કેસોની સંખ્યા ઓછી છે.

સ્તન કેન્સર નિવારણ

જોખમી પરિબળો ટાળવા અને રક્ષણાત્મક પરિબળો વધારવાથી કેન્સર અટકાવવામાં મદદ મળી શકે છે.

કેન્સરના જોખમી પરિબળોને ટાળવાથી ચોક્કસ કેન્સરને રોકવામાં મદદ મળી શકે છે. જોખમી પરિબળોમાં ધૂમ્રપાન, વધારે વજન અને પૂરતી કસરત ન કરવી શામેલ છે. ધૂમ્રપાન છોડવા અને કસરત કરવા જેવા રક્ષણાત્મક પરિબળોમાં વધારો કરવાથી પણ કેટલાક કેન્સરને રોકવામાં મદદ મળી શકે છે. કેન્સરનું જોખમ કેવી રીતે ઘટાડવું તે વિશે તમારા ડૉક્ટર અથવા અન્ય આરોગ્ય સંભાળ વ્યાવસાયિક સાથે વાત કરો.

સ્તન કેન્સર માટે નીચેના જોખમી પરિબળો છે:

૧. મોટી ઉંમર

મોટા ભાગના કેન્સર માટે વૃદ્ધાવસ્થા મુખ્ય જોખમ પરિબળ છે. જેમ જેમ તમે વૃદ્ધ થાઓ છો તેમ તેમ કેન્સર થવાની શક્યતા વધે છે.

2. સ્તન કેન્સર અથવા સૌમ્ય (કેન્સર વિનાના) સ્તન રોગનો વ્યક્તિગત ઇતિહાસ

નીચેનામાંથી કોઈપણ રોગ ધરાવતી સ્ત્રીઓમાં સ્તન કેન્સરનું જોખમ વધી જાય છે:

• આક્રમક સ્તન કેન્સર, ડક્ટલ કાર્સિનોમા ઇન સિટુ (DCIS), અથવા લોબ્યુલર કાર્સિનોમા ઇન સિટુ (LCIS) નો વ્યક્તિગત ઇતિહાસ.
• સૌમ્ય (કેન્સર વિનાના) સ્તન રોગનો વ્યક્તિગત ઇતિહાસ.

૩. સ્તન કેન્સરનું વારસાગત જોખમ

ફર્સ્ટ-ડિગ્રી સંબંધી (માતા, બહેન અથવા પુત્રી) માં સ્તન કેન્સરનો કૌટુંબિક ઇતિહાસ ધરાવતી સ્ત્રીઓને સ્તન કેન્સરનું જોખમ વધારે હોય છે.

જે સ્ત્રીઓને અને જનીનોમાં અથવા અમુક અન્ય જનીનોમાં વારસાગત ફેરફારો થયા હોય તેમને સ્તન કેન્સરનું જોખમ વધારે હોય છે. વારસાગત જનીન ફેરફારોને કારણે સ્તન કેન્સરનું જોખમ જનીન પરિવર્તનના પ્રકાર, કેન્સરના કૌટુંબિક ઇતિહાસ અને અન્ય પરિબળો પર આધાર રાખે છે.

4. ગાઢ સ્તનો

મેમોગ્રામ પર સ્તન પેશી ગાઢ હોવી એ સ્તન કેન્સરના જોખમનું એક પરિબળ છે. જોખમનું સ્તર સ્તન પેશી કેટલી ગાઢ છે તેના પર આધાર રાખે છે. ખૂબ જ ગાઢ સ્તનો ધરાવતી સ્ત્રીઓમાં સ્તન કેન્સરનું જોખમ ઓછી સ્તન ઘનતા ધરાવતી સ્ત્રીઓ કરતાં વધુ હોય છે.

સ્તનની ઘનતામાં વધારો ઘણીવાર વારસાગત લક્ષણ હોય છે, પરંતુ તે એવી સ્ત્રીઓમાં પણ થઈ શકે છે જેમને બાળકો ન થયા હોય, જીવનના અંતમાં પહેલી ગર્ભાવસ્થા થઈ હોય, પોસ્ટમેનોપોઝલ હોર્મોન્સ લેતા હોય અથવા દારૂ પીતા હોય.

૫. શરીરમાં બનેલા એસ્ટ્રોજનના સંપર્કમાં સ્તન પેશીઓ

એસ્ટ્રોજન એ શરીર દ્વારા બનાવવામાં આવતો હોર્મોન છે. તે શરીરને સ્ત્રી જાતીય લાક્ષણિકતાઓ વિકસાવવા અને જાળવવામાં મદદ કરે છે. લાંબા સમય સુધી એસ્ટ્રોજનના સંપર્કમાં રહેવાથી સ્તન કેન્સરનું જોખમ વધી શકે છે. સ્ત્રી માસિક સ્રાવના વર્ષો દરમિયાન એસ્ટ્રોજનનું સ્તર સૌથી વધુ હોય છે.

સ્ત્રીનું એસ્ટ્રોજન પ્રત્યેનું સંસર્ગ નીચેની રીતે વધે છે:

• વહેલા માસિક સ્રાવ: ૧૧ વર્ષ કે તેથી ઓછી ઉંમરે માસિક સ્રાવ શરૂ થવાથી સ્તન પેશીઓ એસ્ટ્રોજનના સંપર્કમાં આવવાના વર્ષો વધે છે.
• મોડી ઉંમરે શરૂ કરીને: સ્ત્રીને જેટલા વર્ષો માસિક સ્રાવ આવે છે, તેટલા લાંબા સમય સુધી તેના સ્તનના પેશીઓ એસ્ટ્રોજનના સંપર્કમાં રહે છે.
• પહેલી વાર જન્મ આપતી વખતે મોટી ઉંમર અથવા ક્યારેય જન્મ ન આપતી સ્ત્રીઓ: ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન એસ્ટ્રોજનનું સ્તર ઓછું હોવાથી, 35 વર્ષની ઉંમર પછી પહેલી વાર ગર્ભવતી બનેલી સ્ત્રીઓ અથવા ક્યારેય ગર્ભવતી ન બનેલી સ્ત્રીઓમાં સ્તન પેશીઓ વધુ એસ્ટ્રોજનના સંપર્કમાં આવે છે.

૬. મેનોપોઝના લક્ષણો માટે હોર્મોન થેરાપી લેવી

એસ્ટ્રોજન અને પ્રોજેસ્ટેરોન જેવા હોર્મોન્સને પ્રયોગશાળામાં ગોળીના સ્વરૂપમાં બનાવી શકાય છે. મેનોપોઝ પછીની સ્ત્રીઓમાં અથવા જે સ્ત્રીઓના અંડાશય દૂર કરવામાં આવ્યા હોય તેમને અંડાશય દ્વારા ન બનેલા એસ્ટ્રોજનને બદલવા માટે એસ્ટ્રોજન, પ્રોજેસ્ટિન અથવા બંને આપી શકાય છે. આને હોર્મોન રિપ્લેસમેન્ટ થેરાપી (HRT) અથવા હોર્મોન થેરાપી (HT) કહેવામાં આવે છે. HRT/HTનું સંયોજન એસ્ટ્રોજનને પ્રોજેસ્ટિન સાથે જોડવામાં આવે છે. આ પ્રકારનું HRT/HT સ્તન કેન્સરનું જોખમ વધારે છે. અભ્યાસો દર્શાવે છે કે જ્યારે સ્ત્રીઓ પ્રોજેસ્ટિન સાથે એસ્ટ્રોજન લેવાનું બંધ કરે છે, ત્યારે સ્તન કેન્સરનું જોખમ ઘટે છે.

7. સ્તન અથવા છાતી પર રેડિયેશન થેરાપી

કેન્સરની સારવાર માટે છાતીમાં રેડિયેશન થેરાપી સ્તન કેન્સરનું જોખમ વધારે છે, જે સારવાર પછી 10 વર્ષ પછી શરૂ થાય છે. સ્તન કેન્સરનું જોખમ રેડિયેશનની માત્રા અને તે કેટલી ઉંમરે આપવામાં આવે છે તેના પર આધાર રાખે છે. જો તરુણાવસ્થા દરમિયાન, જ્યારે સ્તનો બનતા હોય ત્યારે રેડિયેશન થેરાપીનો ઉપયોગ કરવામાં આવે તો જોખમ સૌથી વધુ હોય છે.

એક સ્તનમાં કેન્સરની સારવાર માટે રેડિયેશન થેરાપી બીજા સ્તનમાં કેન્સરનું જોખમ વધારતી નથી.

જે સ્ત્રીઓને BRCA1 અને BRCA2 જનીનોમાં વારસાગત ફેરફારો થયા છે, તેમના માટે છાતીના એક્સ-રે જેવા કિરણોત્સર્ગના સંપર્કમાં આવવાથી સ્તન કેન્સરનું જોખમ વધુ વધી શકે છે, ખાસ કરીને જે સ્ત્રીઓએ 20 વર્ષની ઉંમર પહેલાં એક્સ-રે કરાવ્યો હતો.

8. સ્થૂળતા

સ્થૂળતા સ્તન કેન્સરનું જોખમ વધારે છે, ખાસ કરીને પોસ્ટમેનોપોઝલ સ્ત્રીઓમાં જેમણે હોર્મોન રિપ્લેસમેન્ટ થેરાપીનો ઉપયોગ કર્યો નથી.

9. દારૂ પીવો

દારૂ પીવાથી સ્તન કેન્સરનું જોખમ વધે છે. દારૂનું સેવન વધવાની સાથે જોખમનું સ્તર વધે છે.

સ્તન કેન્સર માટે નીચેના રક્ષણાત્મક પરિબળો છે:

૧. શરીર દ્વારા ઉત્પાદિત એસ્ટ્રોજનના સંપર્કમાં સ્તન પેશીઓનું ઓછું આવવું.

સ્ત્રીના સ્તનના પેશીઓ એસ્ટ્રોજનના સંપર્કમાં આવવાના સમયને ઘટાડવાથી સ્તન કેન્સરને રોકવામાં મદદ મળી શકે છે. એસ્ટ્રોજનના સંપર્કમાં નીચેની રીતે ઘટાડો થાય છે:

• પ્રારંભિક ગર્ભાવસ્થા: ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન એસ્ટ્રોજનનું સ્તર ઓછું હોય છે. જે સ્ત્રીઓ 20 વર્ષની ઉંમર પહેલાં પૂર્ણ-ગાળાની ગર્ભાવસ્થા ધરાવે છે તેમને સ્તન કેન્સરનું જોખમ એવી સ્ત્રીઓ કરતાં ઓછું હોય છે જેમને બાળકો થયા નથી અથવા જેઓ 35 વર્ષની ઉંમર પછી પોતાના પહેલા બાળકને જન્મ આપે છે.
• સ્તનપાન: સ્તનપાન કરાવતી સ્ત્રીઓમાં એસ્ટ્રોજનનું સ્તર ઓછું રહી શકે છે. સ્તનપાન કરાવતી સ્ત્રીઓમાં બાળકોને જન્મ આપ્યો હોય પણ સ્તનપાન ન કરાવ્યું હોય તેવી સ્ત્રીઓ કરતાં સ્તન કેન્સરનું જોખમ ઓછું હોય છે.

2. હિસ્ટરેકટમી પછી એસ્ટ્રોજન-માત્ર હોર્મોન થેરાપી, પસંદગીયુક્ત એસ્ટ્રોજન રીસેપ્ટર મોડ્યુલેટર, અથવા એરોમાટેઝ અવરોધકો અને નિષ્ક્રિયકર્તાઓ લેવી.

હિસ્ટરેકટમી પછી એસ્ટ્રોજન-માત્ર હોર્મોન ઉપચાર

હિસ્ટરેકટમી કરાવેલી સ્ત્રીઓને જ એસ્ટ્રોજન ધરાવતી હોર્મોન થેરાપી આપી શકાય છે. આ સ્ત્રીઓમાં, મેનોપોઝ પછી ફક્ત એસ્ટ્રોજન ધરાવતી ઉપચાર સ્તન કેન્સરનું જોખમ ઘટાડી શકે છે. હિસ્ટરેકટમી પછી એસ્ટ્રોજન લેતી પોસ્ટમેનોપોઝલ સ્ત્રીઓમાં સ્ટ્રોક અને હૃદય અને રક્ત વાહિનીઓના રોગનું જોખમ વધી જાય છે.

પસંદગીયુક્ત એસ્ટ્રોજન રીસેપ્ટર મોડ્યુલેટર

ટેમોક્સિફેન અને રેલોક્સિફેન સિલેક્ટિવ એસ્ટ્રોજન રીસેપ્ટર મોડ્યુલેટર (SERM) નામની દવાઓના પરિવાર સાથે સંબંધિત છે. SERM શરીરના કેટલાક પેશીઓ પર એસ્ટ્રોજનની જેમ કાર્ય કરે છે, પરંતુ અન્ય પેશીઓ પર એસ્ટ્રોજનની અસરને અવરોધે છે.

ટેમોક્સિફેન સાથેની સારવારથી મેનોપોઝ પહેલા અને મેનોપોઝ પછીની સ્ત્રીઓમાં એસ્ટ્રોજન રીસેપ્ટર-પોઝિટિવ (ER-પોઝિટિવ) સ્તન કેન્સર અને ડક્ટલ કાર્સિનોમાનું જોખમ ઓછું થાય છે. રેલોક્સિફેન સાથેની સારવારથી મેનોપોઝ પછીની સ્ત્રીઓમાં સ્તન કેન્સરનું જોખમ પણ ઓછું થાય છે. કોઈપણ દવા સાથે, સારવાર બંધ કર્યા પછી ઘટાડેલ જોખમ ઘણા વર્ષો કે તેથી વધુ સમય સુધી રહે છે. રેલોક્સિફેન લેતા દર્દીઓમાં હાડકાં તૂટવાના ઓછા દર નોંધાયા છે.

ટેમોક્સિફેન લેવાથી ગરમ ચમક, એન્ડોમેટ્રાયલ કેન્સર, સ્ટ્રોક, મોતિયા અને લોહી ગંઠાવાનું જોખમ વધે છે (ખાસ કરીને ફેફસાં અને પગમાં). 50 વર્ષથી વધુ ઉંમરની સ્ત્રીઓમાં આ સમસ્યાઓ થવાનું જોખમ યુવાન સ્ત્રીઓની તુલનામાં નોંધપાત્ર રીતે વધે છે. 50 વર્ષથી ઓછી ઉંમરની સ્ત્રીઓ જેમને સ્તન કેન્સરનું જોખમ વધારે હોય છે તેમને ટેમોક્સિફેન લેવાથી સૌથી વધુ ફાયદો થઈ શકે છે. ટેમોક્સિફેન બંધ કર્યા પછી આ સમસ્યાઓ થવાનું જોખમ ઘટે છે. આ દવા લેવાના જોખમો અને ફાયદાઓ વિશે તમારા ડૉક્ટર સાથે વાત કરો.

રેલોક્સિફેન લેવાથી ફેફસાં અને પગમાં લોહી ગંઠાવાનું જોખમ વધે છે, પરંતુ એન્ડોમેટ્રાયલ કેન્સરનું જોખમ વધતું નથી. ઓસ્ટીયોપોરોસિસ (હાડકાની ઘનતામાં ઘટાડો) ધરાવતી પોસ્ટમેનોપોઝલ સ્ત્રીઓમાં, રેલોક્સિફેન સ્તન કેન્સરનું જોખમ ઘટાડે છે જેમને સ્તન કેન્સરનું જોખમ વધારે છે કે ઓછું. ઓસ્ટીયોપોરોસિસ ન હોય તેવી સ્ત્રીઓમાં રેલોક્સિફેનની સમાન અસર થશે કે કેમ તે જાણી શકાયું નથી. આ દવા લેવાના જોખમો અને ફાયદાઓ વિશે તમારા ડૉક્ટર સાથે વાત કરો.

ક્લિનિકલ ટ્રાયલ્સમાં અન્ય SERM નો અભ્યાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે.

એરોમાટેઝ અવરોધકો અને નિષ્ક્રિયકર્તાઓ

એરોમાટેઝ અવરોધકો (એનાસ્ટ્રોઝોલ, લેટ્રોઝોલ) અને નિષ્ક્રિયકર્તાઓ (એક્સેમેસ્ટેન) સ્તન કેન્સરનો ઇતિહાસ ધરાવતી સ્ત્રીઓમાં પુનરાવૃત્તિ અને નવા સ્તન કેન્સરનું જોખમ ઘટાડે છે. એરોમાટેઝ અવરોધકો નીચેની સ્થિતિઓ ધરાવતી સ્ત્રીઓમાં સ્તન કેન્સરનું જોખમ પણ ઘટાડે છે:

• સ્તન કેન્સરનો વ્યક્તિગત ઇતિહાસ ધરાવતી પોસ્ટમેનોપોઝલ સ્ત્રીઓ.
• 60 વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમરની સ્ત્રીઓ જેમને સ્તન કેન્સરનો કોઈ વ્યક્તિગત ઇતિહાસ નથી, જેમને માસ્ટેક્ટોમી પછી ડક્ટલ કાર્સિનોમા ઇન સિટુનો ઇતિહાસ હોય છે, અથવા ગેઇલ મોડેલ ટૂલ (સ્તન કેન્સરના જોખમનો અંદાજ કાઢવા માટે વપરાતું સાધન) ના આધારે સ્તન કેન્સરનું જોખમ વધારે હોય છે.

સ્તન કેન્સરનું જોખમ વધારે હોય તેવી સ્ત્રીઓમાં, એરોમાટેઝ ઇન્હિબિટર્સ લેવાથી શરીર દ્વારા ઉત્પાદિત એસ્ટ્રોજનનું પ્રમાણ ઘટે છે. મેનોપોઝ પહેલાં, એસ્ટ્રોજન અંડાશય અને સ્ત્રીના શરીરમાં મગજ, ચરબીયુક્ત પેશીઓ અને ત્વચા સહિત અન્ય પેશીઓ દ્વારા બનાવવામાં આવે છે. મેનોપોઝ પછી, અંડાશય એસ્ટ્રોજન બનાવવાનું બંધ કરે છે, પરંતુ અન્ય પેશીઓ તેમ કરતા નથી. એરોમાટેઝ ઇન્હિબિટર્સ એરોમાટેઝ નામના એન્ઝાઇમની ક્રિયાને અવરોધે છે, જેનો ઉપયોગ શરીરના બધા એસ્ટ્રોજન બનાવવા માટે થાય છે. એરોમાટેઝ નિષ્ક્રિય કરનારા એન્ઝાઇમને કામ કરતા અટકાવે છે.

એરોમાટેઝ ઇન્હિબિટર લેવાથી થતા સંભવિત નુકસાનમાં સ્નાયુ અને સાંધાનો દુખાવો, ઓસ્ટીયોપોરોસિસ, ગરમ ચમક અને ખૂબ થાક લાગવાનો સમાવેશ થાય છે.

3. જોખમ ઘટાડતી માસ્ટેક્ટોમી

કેટલીક સ્ત્રીઓ જેમને સ્તન કેન્સરનું જોખમ વધારે હોય છે તેઓ જોખમ ઘટાડતી માસ્ટેક્ટોમી (કેન્સરના કોઈ ચિહ્નો ન હોય ત્યારે બંને સ્તનોને દૂર કરવા) કરવાનું પસંદ કરી શકે છે. આ સ્ત્રીઓમાં સ્તન કેન્સરનું જોખમ ઘણું ઓછું હોય છે અને મોટાભાગની સ્ત્રીઓ સ્તન કેન્સરના જોખમ વિશે ઓછી ચિંતા અનુભવે છે. જો કે, આ નિર્ણય લેતા પહેલા કેન્સરના જોખમનું મૂલ્યાંકન અને સ્તન કેન્સરને રોકવાની વિવિધ રીતો વિશે કાઉન્સેલિંગ કરાવવું ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.

૪. અંડાશયનું વિસર્જન

શરીર દ્વારા ઉત્પાદિત મોટાભાગના એસ્ટ્રોજનનું ઉત્પાદન અંડાશય દ્વારા કરવામાં આવે છે. અંડાશય દ્વારા ઉત્પાદિત એસ્ટ્રોજનની માત્રાને રોકવા અથવા ઘટાડવા માટેની સારવારમાં અંડાશયને દૂર કરવા માટે શસ્ત્રક્રિયા, રેડિયેશન થેરાપી અથવા ચોક્કસ દવાઓ લેવાનો સમાવેશ થાય છે. આને અંડાશયના વિસર્જન કહેવામાં આવે છે.

BRCA1 અને BRCA2 જનીનોમાં ચોક્કસ ફેરફારોને કારણે સ્તન કેન્સરનું જોખમ વધારે હોય તેવી સ્ત્રીઓ જોખમ ઘટાડતી ઓફોરેક્ટોમી (કેન્સરના કોઈ ચિહ્નો ન હોય ત્યારે બંને અંડાશયને દૂર કરવી) કરવાનું પસંદ કરી શકે છે. આ શરીર દ્વારા ઉત્પાદિત એસ્ટ્રોજનનું પ્રમાણ ઘટાડે છે અને સ્તન કેન્સરનું જોખમ ઘટાડે છે. જોખમ ઘટાડતી ઓફોરેક્ટોમી સામાન્ય પ્રીમેનોપોઝલ સ્ત્રીઓમાં અને છાતીમાં રેડિયેશનને કારણે સ્તન કેન્સરનું જોખમ વધતું હોય તેવી સ્ત્રીઓમાં સ્તન કેન્સરનું જોખમ પણ ઘટાડે છે. જો કે, આ નિર્ણય લેતા પહેલા કેન્સર જોખમ મૂલ્યાંકન અને કાઉન્સેલિંગ કરાવવું ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. એસ્ટ્રોજનના સ્તરમાં અચાનક ઘટાડો થવાથી મેનોપોઝના લક્ષણો શરૂ થઈ શકે છે. આમાં ગરમ ​​ચમક, ઊંઘમાં તકલીફ, ચિંતા અને હતાશાનો સમાવેશ થાય છે. લાંબા ગાળાની અસરોમાં સેક્સ ડ્રાઇવમાં ઘટાડો, યોનિમાર્ગ શુષ્કતા અને હાડકાની ઘનતામાં ઘટાડો શામેલ છે.

૫. પૂરતી કસરત કરવી

જે સ્ત્રીઓ અઠવાડિયામાં ચાર કે તેથી વધુ કલાક કસરત કરે છે તેમને સ્તન કેન્સરનું જોખમ ઓછું હોય છે. સામાન્ય અથવા ઓછું શરીરનું વજન ધરાવતી પ્રિમેનોપોઝલ સ્ત્રીઓમાં સ્તન કેન્સરના જોખમ પર કસરતની અસર સૌથી વધુ હોઈ શકે છે.

સ્તન કેન્સરના જોખમને નીચેના પરિબળો અસર કરે છે કે કેમ તે સ્પષ્ટ નથી:

1. હોર્મોનલ ગર્ભનિરોધક

હોર્મોનલ ગર્ભનિરોધકમાં એસ્ટ્રોજન અથવા એસ્ટ્રોજન અને પ્રોજેસ્ટિન હોય છે. કેટલાક અભ્યાસો દર્શાવે છે કે જે સ્ત્રીઓ હોર્મોનલ ગર્ભનિરોધકનો ઉપયોગ કરે છે તેમને સ્તન કેન્સરનું જોખમ થોડું વધી શકે છે. અન્ય અભ્યાસોએ હોર્મોનલ ગર્ભનિરોધકનો ઉપયોગ કરતી સ્ત્રીઓમાં સ્તન કેન્સરનું જોખમ વધ્યું નથી.

એક અભ્યાસમાં, સ્ત્રીઓ હોર્મોનલ ગર્ભનિરોધકનો ઉપયોગ લાંબા સમય સુધી કરે છે તેમ સ્તન કેન્સરનું જોખમ થોડું વધી જાય છે. બીજા એક અભ્યાસમાં દર્શાવવામાં આવ્યું છે કે જ્યારે સ્ત્રીઓ હોર્મોનલ ગર્ભનિરોધકનો ઉપયોગ બંધ કરે છે ત્યારે સમય જતાં સ્તન કેન્સરના જોખમમાં થોડો વધારો થાય છે.

હોર્મોનલ ગર્ભનિરોધક સ્ત્રીઓમાં સ્તન કેન્સરના જોખમને અસર કરે છે કે કેમ તે જાણવા માટે વધુ અભ્યાસની જરૂર છે.

2. પર્યાવરણ

અભ્યાસોએ સાબિત કર્યું નથી કે પર્યાવરણમાં રહેલા અમુક પદાર્થો, જેમ કે રસાયણોના સંપર્કમાં આવવાથી સ્તન કેન્સરનું જોખમ વધે છે.

અભ્યાસોએ દર્શાવ્યું છે કે કેટલાક પરિબળો સ્તન કેન્સરના જોખમ પર બહુ ઓછી અથવા કોઈ અસર કરતા નથી.

સ્તન કેન્સરના જોખમ પર નીચેનાનો બહુ ઓછો અથવા કોઈ પ્રભાવ પડતો નથી:

• ગર્ભપાત કરાવવો.
• ખોરાકમાં ફેરફાર કરવા જેમ કે ઓછી ચરબી અથવા વધુ ફળો અને શાકભાજી ખાવા.
• ફેનરેટીનાઇડ (વિટામિન A નો એક પ્રકાર) સહિત વિટામિન્સ લેવા.
• સિગારેટનું ધૂમ્રપાન, સક્રિય અને નિષ્ક્રિય બંને (સેકન્ડ હેન્ડ ધુમાડો શ્વાસમાં લેવો).
• અંડરઆર્મ ડિઓડોરન્ટ અથવા એન્ટીપર્સપિરન્ટનો ઉપયોગ.
• સ્ટેટિન્સ (કોલેસ્ટ્રોલ ઘટાડતી દવાઓ) લેવી.
• બિસ્ફોસ્ફોનેટ (ઓસ્ટીયોપોરોસિસ અને હાઇપરકેલ્સેમિયાની સારવાર માટે વપરાતી દવાઓ) મોં દ્વારા અથવા નસમાં ઇન્જેશન દ્વારા લેવી.
• તમારા સર્કેડિયન લયમાં ફેરફાર (શારીરિક, માનસિક અને વર્તણૂકીય ફેરફારો જે મુખ્યત્વે 24 કલાકના ચક્રમાં અંધારા અને પ્રકાશથી પ્રભાવિત થાય છે), જે રાત્રિ શિફ્ટમાં કામ કરવાથી અથવા રાત્રે તમારા બેડરૂમમાં પ્રકાશની માત્રાથી પ્રભાવિત થઈ શકે છે.

સ્ત્રોત:http://www.chinancpcn.org.cn/cancerMedicineClassic/guideDetail?sId=CDR257994&type=1